Giải pháp "Thành phố bọt biển" và bài toán chống ngập bền vững cho Hà Nội

MC: [00:00:02] Thưa các bạn, ngập úng đô thị là một trong năm điểm nghẽn lớn của Hà Nội. Theo rà soát, đánh giá tổng thể các nguyên nhân gây ngập. Sở Xây dựng đã chỉ ra ba nguyên nhân trọng yếu nhất. Thứ nhất, về yếu tố quy hoạch. Quy hoạch thoát nước Thủ đô được phê duyệt từ năm hai nghìn không trăm mười ba trên cơ sở định hướng quy hoạch xây dựng chung Hà Nội đến năm hai nghìn không trăm ba mươi. Tầm nhìn hai nghìn không trăm năm mươi. Tính toán lượng mưa thiết kế cho hệ thống là ba trăm mười milimét trong hai ngày. Tuy nhiên, thực tế trong các cơn bão năm hai nghìn không trăm năm, lượng mưa đo được lên tới năm trăm đến sáu trăm milimét, có nơi vượt sáu trăm milimét, tức vượt khoảng hai trăm phần trăm công suất thiết kế. Đây là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng quá tải hệ thống. Thứ hai, tiến độ đầu tư theo quy hoạch còn rất chậm. Đến nay, tổng thể các dự án thoát nước mới đạt khoảng 50 phần trăm so với quy hoạch được duyệt. Thứ ba, hệ thống tiêu thoát nước đô thị hiện vẫn phụ thuộc lớn vào hệ thống tiêu thoát nước khu vực nông nghiệp ngoại thành. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa nhanh đã làm gia tăng diện tích bề mặt không thấm nước, khiến hệ số dòng chảy tăng mạnh trong khi hạ tầng tiêu thoát nước chưa được đầu tư đồng bộ.

MC: [00:01:13] Điều này làm giảm khả năng tiêu thoát tự nhiên, đặc biệt khi xuất hiện các trận mưa có cường độ vượt thiết kế. Các bạn đang nghe podcast của VOV2. Thưa các bạn. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, diễn biến ngày càng phức tạp cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh, bài toán ngập úng tại Hà Nội tiếp tục là thách thức lớn đặt ra cho công tác quản lý đô thị. Để giải quyết bài toán này, đề xuất xây dựng mô hình thành phố bọt biển, tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu đã và đang được xem là giải pháp ưu tiên. Thành phố bọt biển liệu có thể là hướng đi phù hợp? Hướng tới một giải pháp chống ngập bền vững cho đô thị Hà Nội xin trân trọng giới thiệu. Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Việt Anh, giảng viên cao cấp, Trưởng bộ môn Cấp thoát nước. Viện trưởng Viện Khoa học và Kỹ thuật Môi trường, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội là vị khách mời cùng bàn luận chủ đề này. Xin chào! Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Việt Anh.

GS.TS Nguyễn Việt Anh: [00:02:11] Vâng, xin kính chào thính giả của Đài Tiếng nói Việt Nam.

MC: [00:02:14] Thưa Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Việt Anh. Trước hết, ông nhìn nhận như thế nào về tình trạng ngập úng đô thị tại Hà Nội trong thời gian vừa qua? Và theo ông thì đâu là nguyên nhân cốt lõi khiến Hà Nội tái diễn tình trạng ngập úng sau mỗi trận mưa lớn như vậy?

GS.TS Nguyễn Việt Anh: [00:02:28] Vâng, với các đô thị của Việt Nam thì không chỉ riêng Hà Nội. Mưa thì cứ mưa là ngập. Và chúng ta càng chống càng ngập thì có rất nhiều nguyên nhân. Với Hà Nội thì chúng ta có thể nói cái nguyên nhân đầu tiên là thành phố có một hệ thống thoát nước đã cũ rồi chắp vá và không bắt kịp được với tốc độ phát triển của đô thị. Chúng ta phát triển đô thị quá nhanh, quá nóng, quá nặng về phát triển nhà đường rồi cầu cống. Nhưng mà chúng ta thiếu các cống thoát nước. Các trạm bơm, các hồ điều hòa và đặc biệt là những công trình này còn thiếu đồng bộ, thiếu kết nối. Thứ hai là chúng ta đang thiếu về các quy định về kiểm soát úng ngập, đặc biệt là đối với các dự án phát triển mới. Đấu cống ngoài đường là các dự án hết trách nhiệm. Mặc dù bê tông hóa thì các hệ số bề mặt phủ tăng lên rất nhanh và hạ tầng công cộng của thành phố lại phải gánh. Thứ ba là chúng ta có những đặc điểm khác nhau đối với các khu đô thị khác nhau khu đô thị cũ, khu đô thị phố cổ, khu mới, khu mở rộng và chúng ta cần phải có các ứng xử khác nhau. Có nơi thì đã có những dự án thoát nước hợp lý tương đối là kiểm soát được cũng như là lưu vực sông Tô Lịch. Nhưng ngoài khu vực đó, các lưu vực sông Nhuệ, vân vân thì chúng ta vẫn còn phải làm được, phải làm rất nhiều việc. Và có một vấn đề nữa tôi muốn nói đến, tức là chúng ta vẫn còn đang bị động, chưa có những kịch bản ứng phó và chưa có những dự báo trước phù hợp để người dân có thể ứng xử trong những điều kiện thời tiết khác nhau.

MC: [00:04:08] Như vậy là chúng ta có thể thấy là có rất nhiều những nguyên nhân khác nhau khiến cho tình trạng ngập úng của Hà Nội ngày càng trầm trọng hơn. Và như Tiến sĩ Nguyễn Việt Anh có nói là càng chống thì lại càng ngập. Và thực sự nó là một nỗi ám ảnh với người dân thủ đô, đặc biệt là sau mỗi trận mưa lớn. Tuy nhiên, thực tế thì chúng ta cũng đã thấy rằng là trong suốt thời gian vừa qua thì Hà Nội cũng đã triển khai rất nhiều những dự án thoát nước quy mô lớn. Nhưng mà cái tình trạng của chúng ta thì cũng không cải thiện được là mấy. Và điều này thì khiến nhiều người dân cũng đặt những băn khoăn, những hoài nghi về cái hiệu quả thực tế của những dự án này đến đâu. Vậy thì theo giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Việt Anh, thách thức lớn nhất của chúng ta trong triển khai những dự án chống ngập của Hà Nội là gì? Và các điểm nghẽn nào khiến cho những dự án chống ngập của chúng ta nó chưa đạt được hiệu quả như kỳ vọng?

GS.TS Nguyễn Việt Anh: [00:05:00] Hà Nội hiện nay đang rất cố gắng. Chúng ta thấy có một loạt các dự án khẩn cấp, đặc biệt là được triển khai sau những trận úng ngập. Năm hay hai năm qua đã thấy là thành phố đã quyết liệt thay đổi nhận thức và đưa vào những hành động cụ thể rồi. Thế còn những thách thức lớn nhất thì chúng tôi nghĩ. Thứ nhất, tức là tính đồng bộ là của chúng ta còn đang rất khó khăn. Tính đồng bộ giữa các mảng xây dựng và các mảng thủy lợi. Giữa mảng thoát nước với các mảng tiêu chống úng. Thế rồi tính đồng bộ giữa các hạng mục công trình, ví dụ như giữa kênh dẫn và trạm bơm. Thế rồi giữa phát triển đô thị và phát triển hạ tầng như chúng tôi đã nói. Thách thức tiếp theo, tức là tốc độ của phát triển hạ tầng, nó còn không bắt kịp với tốc độ phát triển đô thị. Cái này chúng ta biết rồi. Ngoài ra thì chúng ta thiếu nguồn lực. Tất cả bây giờ chỉ trông vào ngân sách thôi chứ chưa chúng ta chưa thực hiện được xã hội hóa đối với hạ tầng và đối với chống ngập. Ngoài ra thì tính hệ thống. Tính hệ thống tức là khi chúng ta phê duyệt các dự án mới thì chúng ta phải xem dự án có gây ngập cho khu vực xung quanh. Chúng ta chưa làm được việc đó. Cho nên là cuối cùng vẫn cứ phải hạ tầng ở bên ngoài đô thị là gánh hết. Và những giải pháp kiểm soát ngập hiện nay chúng ta đang vẫn đang bị động và đang chạy theo. Đấy là tôi nghĩ đó là những thách thức lớn nhất mà chúng ta cần phải khắc phục trong thời gian tới.

MC: [00:06:19] Một vấn đề nữa mà nhiều người cũng quan tâm đó là cái việc mà đô thị hóa nhanh chóng thì liệu có đang tạo ra những áp lực vượt quá khả năng của hệ thống thoát nước hiện hữu hay không?

GS.TS Nguyễn Việt Anh: [00:06:30] Vâng, rõ ràng rồi. Khi mà đô thị hóa thì bề mặt của nó thay đổi. Trước kia nó là ruộng, nó là bãi cỏ thì bây giờ nó là bê tông, nó là mái nhà thì nước mưa nó sẽ tập trung vào cống rất là nhanh. Và nếu chúng ta không có những giải pháp để làm chậm dòng chảy của nước mưa, nó tập trung ngay vào cống thì tiết diện cống dù có lớn mấy cũng sẽ rất là khó, có thể là giảm được ngập. Và số liệu của chúng ta hiện nay đang sử dụng để thiết kế, để thi công và nghiệm thu các dự án vận hành các dự án nó cũng chưa được cập nhật. Trong khi biến đổi khí hậu thì các trận mưa cực đoan thì nó diễn ra ngày càng càng ngày càng bất thường. Thế rồi chúng ta thiếu các tiêu chuẩn, quy chuẩn. Và có một vấn đề tôi muốn nói ở đây là vấn đề đấu nối. Đấu nối giữa các hộ gia đình, giữa các công trình với hệ thống thoát nước của thành phố. Hiện nay nó vẫn còn đang rất là khó. Khó kiểm soát. Chúng ta ở trong khu đô thị có thoát nước riêng nhưng mà các hộ gia đình đấu ra thế nào? Nước thải, nước mưa, đấu đi đâu là chúng ta vẫn chưa kiểm soát được đâu. Tóm lại là vẫn còn đang rất là nhiều vấn đề và hạ tầng phải đồng hành cùng với đô thị hóa. Chứ nếu không thì càng chữa càng đắt, càng sửa càng khó.

MC: [00:07:39] Mà hiệu quả thì lại không được như kỳ vọng.

GS.TS Nguyễn Việt Anh: [00:07:41] Vâng, chính xác.

MC: [00:07:42] Vâng, chúng ta vẫn nói là bất cứ một vấn đề gì thì công tác quy hoạch là vấn đề rất quan trọng. Ở đây, công tác quy hoạch thoát nước của Hà Nội thì theo ông là đang tồn tại những bất cập gì?

GS.TS Nguyễn Việt Anh: [00:07:53] Rõ ràng là chúng ta muốn giải quyết căn cơ, bài bản thì có rất nhiều chuyên gia, rất nhiều nhà quản lý đã nói rằng chúng ta phải bắt đầu từ quy hoạch, nhưng vì bản thân quy hoạch của chúng ta hiện nay đối với cấp thoát nước là nó đã không còn phù hợp nữa. Trong bối cảnh đô thị chúng ta phát triển quá nhanh, quá nóng và thậm chí lại còn toàn là phải điều chỉnh quy hoạch thôi. Về hạ tầng thì các hạng mục là chúng ta làm không theo kịp. Hiện nay, năng lực thoát nước của hệ thống Hà Nội trên diện địa bàn của nội đô này thì mới đáp ứng được 70 phần trăm. Trong khi đó thì chúng ta coi như là có rất nhiều các khu, khu đô thị mới đang đang hình thành. Chúng tôi nghĩ rằng là chúng ta vừa phải áp dụng ngay các chính sách để kiểm soát ngập đối với các khu đô thị mới. Các công trình mới vừa phải tiến hành rà soát quy hoạch để cập nhật nó cho phù hợp hơn. Trong bối cảnh hiện nay, đặc biệt là khi chúng ta đang muốn có quy hoạch tổng thể phát triển thủ đô tầm nhìn một trăm năm thì nó lại càng là cái việc cần phải làm sớm.

MC: [00:08:51] Vâng thưa quý vị, Nhằm xử lý tình trạng úng ngập nghiêm trọng mỗi khi có mưa lớn thì thành phố Hà Nội đang tập trung triển khai mười hai công trình chống ngập. Cải tạo kênh mương tiêu thoát với tổng mức đầu tư khoảng năm nghìn, sáu trăm tỷ đồng. Có thể nói đây là những công trình mà được triển khai theo lệnh khẩn cấp của Ủy ban nhân dân thành phố để giải quyết một trong những điểm nghẽn trên địa bàn Thủ đô. Và ngay bây giờ thì xin mời Tiến sĩ Nguyễn Việt Anh nghe phóng sự do phóng viên Đài Tiếng nói Việt Nam thực hiện.

Hồ Văn Quang: [00:09:19] Người dân rất vui mừng khi biết thông tin Hà Nội đang triển khai các dự án liên quan chống ngập. Chúng tôi hy vọng rằng dự án này sẽ được triển khai đồng bộ, quyết liệt và giải quyết được bài toán ngập lụt của Hà Nội trong thời gian vừa qua.

Giọng phóng sự: [00:09:32] Đây là ý kiến của ông Hồ Văn Quang, trú tại phường Thanh Xuân, Hà Nội khi nói về thực trạng úng ngập trên địa bàn thành phố. Trăn trở của ông Quang cũng là nỗi lo chung của người dân Thủ đô mỗi khi mưa lớn. Bởi theo thống kê, hệ thống thoát nước trên địa bàn Hà Nội mới đạt khoảng 20 phần trăm so với quy hoạch chung. Chính vì vậy, quyết định đầu tư khẩn cấp các dự án chống ngập với số vốn hàng nghìn tỷ đồng của thành phố Hà Nội được kỳ vọng sẽ hóa giải được bài toán úng ngập trên địa bàn thành phố. Ông Lê Văn Dung, Trưởng phòng Quản lý hạ tầng cấp thoát nước, Sở Xây dựng Hà Nội cho biết để.

Ông Lê Văn Dung: [00:10:04] Giải quyết điểm nghẽn, úng ngập xuất hiện trong năm 2025, thành phố Hà Nội cũng đã rà soát và đề xuất ngay triển khai một số giải pháp cấp bách để đáp ứng công việc Trong mùa mưa năm hai nghìn không trăm hai mươi sáu thì việc sẽ không bị trầm trọng như năm nay. Không giao nhau từng bước sẽ kiểm soát được việc ngập lụt.

Giọng phóng sự: [00:10:24] Tại dự án xây dựng hồ đầu mối Mễ Trì, hồ Đồng Bông Hai được khởi công từ cuối tháng một năm hai nghìn không trăm hay sáu. Đến nay đã hoàn thành khoảng 70 phần trăm khối lượng. Theo đại diện Ban quản lý dự án, hồ Đồng Bông Hai có dung tích tối đa sáu trăm nghìn mét khối. Trong đó dung tích điều tiết khoảng 30 nghìn mét khối. Khi hoàn thành công trình sẽ góp phần giải quyết khoảng sáu điểm úng ngập trong tổng số hơn hai trăm điểm úng ngập trên địa bàn thành phố. Ông Đào Văn Thắng, Ban quản lý dự án hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp thành phố Hà Nội cho biết.

Ông Đào Văn Thắng: [00:10:56] Có sáu hạng mục công trình là các cống thoát nước và hồ thoát nước ra sông Nhuệ. Đó là các hạng mục cần thiết phải làm hoàn thành để khi có những trận mưa lớn thì hồ này sẽ điều tiết được nước và sẽ giữ nước làm ngập úng xung quanh khu vực này.

Giọng phóng sự: [00:11:12] Tại dự án cải tạo tuyến kênh Thụy Phương đi qua các phường Đông Ngạc, Xuân Đỉnh, Nghĩa Đô. Tổng mức đầu tư hơn 10 tỷ đồng cũng đang được đơn vị thi công liên tục. Ông Nguyễn Thanh Tịnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Tây Hồ, Hà Nội cho biết.

Ông Nguyễn Thanh Tịnh: [00:11:27] Dự án này có ý nghĩa hết sức quan trọng, đó là việc giải quyết điểm nghẽn mà thành phố đang chỉ đạo tập trung. Đối với các dự án này thì toàn bộ các lưu vực của khu vực phường Xuân La trước kia của quận Tây Hồ và nay là phường Tây Hồ sẽ giải quyết được cơ bản úng ngập tại khu vực Xuân La và Nghĩa Đô.

Giọng phóng sự: [00:11:44] Hiệu quả thì còn phải chờ đợi. Nhưng rõ ràng đây là thay đổi lớn trong hành động của chính quyền thành phố trước những vấn đề được người dân, dư luận đặc biệt quan tâm.

MC: [00:11:54] Thưa quý vị, như vừa rồi thì Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Việt Anh có nói rằng là hệ thống thoát nước trên địa bàn Hà Nội của chúng ta thì cũng mới chỉ đạt khoảng 20 phần trăm so với quy hoạch chung và những lưu vực chính thì cũng được đầu tư thì nó cũng vẫn trong tình trạng chấp vá nơi có nơi không. Chính vì vậy mà việc thành phố đã và đang đẩy mạnh triển khai một loạt những dự án hạ tầng thoát nước quy mô lớn với sự đầu tư cũng rất lớn. Như vậy thì được đánh giá cao và được xem là một tín hiệu tích cực, thể hiện một quyết tâm giải quyết tận gốc vấn đề. Bài toán mà úng ngập của thành phố trong suốt nhiều năm qua. Với giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Việt Anh thì cá nhân ông đánh giá thế nào về những nỗ lực của thành phố trong việc giải quyết bài toán úng ngập của đô thị? Và ông kỳ vọng như thế nào về hiệu quả của những dự án lần này?

GS.TS Nguyễn Việt Anh: [00:12:44] Tôi nghĩ rằng là những nỗ lực của thành phố là rất đúng hướng và rất đúng lúc. Đúng nội dung là giải quyết các điểm nghẽn mà chúng ta đã biết là đã phải trả giá rất đắt như những trận lụt năm hai không lẻ tám hay không hai năm, hay là trong suốt tất cả các mùa mưa, và những việc này được nhận được sự đồng thuận rất cao của quần chúng nhân dân. Tuy nhiên thì để phát huy hiệu quả của những công trình này thì chúng ta biết rồi. Nếu mà bây giờ mới đáp ứng được hai mươi phần trăm, nếu cộng thêm những công trình khẩn cấp đó là lên được đến ba mươi bốn mươi phần trăm thì vẫn còn rất nhiều chục phần trăm là còn đang phải cố gắng nữa thì chúng ta mới giải quyết được. Đấy là chưa kể tình hình nó còn đang biến đổi rất là bất thường, rất là khó lường. Vấn đề bên cạnh đó nữa là vấn đề đồng bộ và tính hệ thống. Để đảm bảo đảm bảo làm sao những công trình đã được xây dựng rồi và đang áp dụng những giải pháp đó là phải trở nên hiệu quả. Ví dụ như cái hồ điều hòa chúng ta xây dựng diện tích rất là lớn, nhưng nếu mà trước mùa mưa mà chúng ta không hạ thấp mực nước để có tăng dung tích chứa khi mưa lớn thì cái dung tích điều hòa nó không phát huy được tác dụng.

GS.TS Nguyễn Việt Anh: [00:13:58] Còn nếu mà chúng ta hạ thấp quá mực nước thì cái hồ bị cạn và ảnh hưởng tới yếu tố về cảnh quan, về môi trường. Cho nên cái công tác dự báo ở đây là phải rất là hợp lý, gắn kết với dự báo thời tiết, gắn kết với các cảm biến mực nước, áp dụng tối đa công tác chuyển đổi số và đây là vấn đề vận hành. Công ty thoát nước Hà Nội, Công ty khai thác thủy nông. Như lúc nãy chúng ta nói là bây giờ thoát nước, thoát nước ra kết nối với kênh tưới tiêu và kênh mương nội đồng ở phía ngoài ngoại thành. Nhưng mà mực nước sông Tô Lịch dâng cao nhưng mực nước sông Nhuệ cũng dâng cao thì chúng ta không tự chảy qua đập Thanh Liệt được. Lúc đấy lại phải vắt sang bên hạ lưu sông Kim Ngưu để bơm cưỡng bức qua trạm bơm Yên Sở ra sông Hồng. Vì thế cho nên nó phải là vấn đề đồng bộ và vấn đề quản lý, tức là phải kết hợp giữa giải pháp công trình và phi công trình.

MC: [00:14:49] Nhưng mà với một sự nỗ lực như ông vừa nhìn nhận thì rõ ràng là chúng ta cũng kỳ vọng. Dự án lần này sẽ có sự thay đổi.

GS.TS Nguyễn Việt Anh: [00:14:57] Sẽ cải thiện rõ rệt. Chúng tôi nghĩ là như vậy.

MC: [00:14:59] Vâng. Và để giải quyết bài toán chống ngập của đô thị Hà Nội thì ngoài những giải pháp khẩn cấp thì cấp bách mà chúng ta cũng đã vừa thấy thì Hà Nội cũng đang nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm quốc tế, rà soát, đối chiếu những tiêu chuẩn, quy chuẩn liên quan để đề xuất áp dụng mô hình thành phố bọt biển. Thưa Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Việt Anh, ông có thể giải thích một cách dễ hiểu nhất về mô hình thành phố bọt biển là gì ạ? Và mô hình này đã được áp dụng thành công ở những quốc gia đô thị nào trên thế giới hay chưa?

GS.TS Nguyễn Việt Anh: [00:15:29] Thành phố ven biển Nó xuất phát từ một đề xuất mô hình của Trung Quốc năm hay 10 năm sau những trận lụt rất lớn, thiệt hại rất nhiều, kể cả về sinh mạng con người thì bên Trung Quốc là họ bắt đầu áp dụng một mô hình gọi là thành phố ven biển. Vì bản chất chữ bọt biển ở đây tức là nó có khả năng ngậm nước giống như miếng bọt biển. Nó giữ nước lại và thay đổi cách tiếp cận từ thoát nhanh sang thoát chậm. Giữ nước rồi tìm cách để cho nó thấm xuống, rồi để chữ tạm ở các công trình, điều hòa các dung dịch đệm rồi xả chậm. Lúc đấy thì năng lực của hệ thống thoát nước của cống các con kênh mới chịu tải được và tối đa hóa việc tái sử dụng chứ không phải là nước đầu tiên áp dụng mô hình thành phố biển. Ví dụ như Mỹ chẳng hạn, từ những năm tám mươi chín mươi, người ta đã có những cách tiếp cận về phát triển nhưng ít tác động. Người ta viết tắt là đê đấy hay là bên châu Âu hay là bên Anh quốc thì người ta đã có mô hình thoát nước bền vững viết tắt là đấy. Hay là bên Úc thì người ta có mô hình là thiết kế phát triển đô thị nhạy cảm về nước. Nếu chúng ta biết là Singapore chẳng hạn, người ta có công thức là ABC, tức là vừa phát huy cảnh quan giá trị sinh thái bất động sản hài hòa với nước và phát huy vai trò của tài nguyên nước. Các nước như Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc vv đều có những chính sách theo hướng này cả. Các tên gọi khác nhau, nhưng các mô hình này đều hướng tới việc chuyển từ thoát nhanh sang thoát chậm và hướng tới thoát nước bền vững, kết hợp với kiểm soát ô nhiễm và gắn các giá trị đa mục tiêu sinh thái của hệ thống đô thị gắn với nước.

MC: [00:17:07] Vậy thì cái mô hình thành phố bờ biển này nó có cái gì khác với những cách làm thoát nước truyền thống?

GS.TS Nguyễn Việt Anh: [00:17:15] Nếu nước mưa từ các bê tông mái nhà chảy trực tiếp vào cống thoát nước về tập trung trong một thời gian rất ngắn thì lưu lượng tập trung rất là lớn và đường kính cống thoát nước nếu không đủ thì nó sẽ gây úng ngập trên mặt đường. Vì thế cho nên người ta nghĩ cách làm nước mưa thấm từ cái mái nhà có khả năng trữ nước là mái nhà xanh cho đến các thảm cỏ có khả năng thấm nước cho đến các hồ điều hòa có khả năng tạm chứa cho đến các bể nước mưa ngầm, bãi thấm, vân vân. Trước khi nước mưa chảy vào cống thì nó thấm giữ lưu trữ ở các dung tích chứa đệm nói trên thì chúng ta sẽ giảm được lưu lượng đỉnh và kết quả là cống thoát nước sẽ chịu tải giảm và nguy cơ ngập sẽ sẽ giảm đi.

MC: [00:18:03] Vậy nếu như ở Hà Nội triển khai thì theo ông là những yếu tố thuận lợi và những thách thức là như thế nào?

GS.TS Nguyễn Việt Anh: [00:18:10] Chúng ta có thuận lợi là chúng ta làm từ đầu và có rất nhiều khu vực đang phát triển, cho nên chúng ta có thể làm mới và làm mới thì sẽ rẻ và khả thi hơn là làm cũ sửa chữa. Đi sau thì chúng ta dễ học hỏi. Và bây giờ thành phố từ người lãnh đạo cho đến người dân đã có nhận thức về thành phố biển, đó là thuận lợi. Thách thức ở đây là chúng ta có quỹ đất rất hạn chế. Hà Nội là nơi có mật độ xây dựng rất là cao cho nên khó tìm được quỹ đất dồi dào, đặc biệt là những khu vực mà hiện nay đã có phát triển đô thị. Cơ chế huy động nguồn lực. Chúng ta vẫn còn đang rất hạn hẹp về kinh phí. Trong khi đó, có rất nhiều việc phải chi phải làm và tiêu chuẩn, quy chuẩn còn thiếu đối với thành phố biển và kinh nghiệm chúng ta phải tích lũy dần, làm dần, làm thử và rút kinh nghiệm thì mới hoàn thiện được.

MC: [00:18:55] Theo ông thì chúng ta có cần phải điều chỉnh lại quy hoạch đô thị để tích hợp với mô hình này hay không?

GS.TS Nguyễn Việt Anh: [00:19:00] Theo tôi là có. Chúng ta sẽ phải điều chỉnh, phải cập nhật lại quy hoạch đồng thời với việc áp dụng ngay các công trình mới.

MC: [00:19:06] Vâng, thưa quý vị và các bạn. Ngập úng đô thị thì không chỉ là câu chuyện của hạ tầng mà còn là bài toán quy hoạch, quản lý và tầm nhìn phát triển bền vững. Những nỗ lực của Hà Nội trong thời gian qua là rất đáng ghi nhận, nhưng rõ ràng cần những cách tiếp cận mới, linh hoạt và thích ứng hơn. Thành phố biển không phải là giải pháp duy nhất, nhưng có thể là một gợi mở quan trọng để Hà Nội hướng tới một đô thị xanh hơn, an toàn hơn trước những thách thức ngày càng gia tăng của biến đổi khí hậu. Một lần nữa, xin được trân trọng cảm ơn Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Việt Anh đã tham gia chương trình. Xin chào và hẹn gặp lại.